Wat doet u bij een probleem of een veiligheidsvraagstuk? Bekijken we wat de vraag is, of grijpen we meteen naar voor ons best bekende oplossingen? In veiligheidsland zie ik dat soms gebeuren. Onze veiligheidskundigen zijn actie-gerichte doeners. Echt een kwaliteit. Daar waar een brandje is moet die geblust worden. En snel, anders vallen er slachtoffers. Maar soms werkt deze aanpak niet. Doen we wellicht de dingen die helemaal niet werken. Hoe dan wel?
Sturing. Voorbeeldgedrag. Leidinggeven. Het moet van boven komen. In de vele organisaties waar ik heb gewerkt of adviestrajecten voor heb gedaan, voelde ik deze leus. Als het niet goed gaat, dan moeten leidinggevenden maar bedenken hoe het beter kan. Als het wel goed gaat, dan zijn de leidinggevenden de eersten die de bonussen krijgen. En in veiligheidsland? Daar trekken we vele euro’s uit aan leiderschapstrajecten. En voor wie? Yes, voor de leidinggevenden. Het moet van boven komen. Toch?
Maart 2019. Ik ben gespannen. Samen met Jop ben ik dagvoorzitter van het NVVK congres. Thema 2025: wat ga ik anders doen? En die vraag stellen we aan het publiek. “Met pensioen” is het meest gegeven antwoord. Wat? Serieus? Dacht ik nog. Oh ja, humor. Dat is wat veiligheidskundigen kenmerkt. Een dag later bij de afronding van het congres stellen we de vraag nog een keer. En dan is het meest gegeven antwoord: luisteren. Wat’s keburt? Oh ja, ze weten het wel. Deze mooie groep veiligheidskundigen.
Koningsdag 2021. Een druilerige dag. Tv aan. De koning en zijn gezin op een verlaten high tech campus. Een energieke presentator die er nog wat van wil maken. Maar je zag het bij iedereen. Het contact was anders. Geen handjes schudden. Geen zingende menigte. En toen was er ’s avonds opeens een concert. Ingelogd. Volop meezingers. Bakken energie. Spelen. Positivisme. Dansende, zingende artiesten. Ik werd geraakt. Geraakt door wat ik zag. Door wat ik hoorde. Door wat ik voelde. Verbinding!
Stel jouw partner wil graag dat jij 's avonds geen koffie meer drinkt. Immers, cafeïne is niet goed voor je nachtrust. Dus hij begint eerst met jou uit te leggen dat cafeïne niet goed is voor je nachtrust. Jij denkt dan 'ok, interessant, maar ik vind het gewoon lekker en ja, het is ook een gewoonte'. Dus jij blijft koffie drinken. Dan herhaalt hij zijn boodschap. Weer denk je, 'ja, ok zit wat in, maar ik blijf het gewoon lekker vinden'. Zo gaat het door.
Een ervaren en betrokken medewerker greep in om veiligheidsrisico’s te voorkomen, tegen de regels in. Hij voorkwam een groot incident. Een incident wat het bedrijf tonnen aan schade zou hebben opgeleverd. Fantastisch verhaal toch? Nou, nee. Deze man werd 6 maanden op non-actief gezet. En de regels werden aangescherpt. Medewerkers durfden niets meer te zeggen. Het bedrijf presteerde slechter en slechter. Dit bedrijf werd een beknellende regelfabriek.
Ik kan niet tekenen. Echt niet. Zo liep ik 2 jaar geleden met knikkende knieën de zaal in. Summerschool visueel leiderschap. 5 dagen tekenen. 5 dagen! Wat doe ik mezelf aan! Op tafel lagen papier en stiften. De een na de ander druppelde binnen en werd enthousiast. Oh gaaf! Mooi! Die kleuren! En wat tekenen ze lekker! De een na het andere naambordje werd omgedraaid. Kunstwerken! Ik kon wel door de grond zakken. Met moeite schreef ik mijn naam op. En draaide het bordje om. Ik kan niet tekenen.....
De afgelopen dagen voerde ik intake-gesprekken voor de HVK/AH opleiding van de PHOV. Gesprekken om helder te krijgen wat de leerdoelen zijn van de cursisten. Naast de kennisinhoudelijke leerdoelen stel ik ook vaardigheden centraal. Want ja, je gaat een opleiding van 2 jaar in, wat is er dan mooier om naast de 'hard skills' ook de 'soft skills' verder te ontwikkelen?